Νέα φορολογικά οφέλη για τρίτεκνες οικογένειες, ειδικός επενδυτικός λογαριασμός για κάθε νέο παιδί, μεγαλύτερη στήριξη για πολύτεκνους και ευνοϊκότερα κριτήρια στο «Σπίτι μου III» περιλαμβάνονται στα μέτρα που παρουσίασε ο πρωθυπουργός στη ΔΕΘ. Τι σημαίνουν όμως όλα αυτά πρακτικά για έναν γονιό;
Για μια οικογένεια, οι οικονομικές εξαγγελίες έχουν αξία μόνο αν μπορούν να μεταφραστούν σε κάτι πολύ συγκεκριμένο:
περισσότερα χρήματα που μένουν στο σπίτι, μικρότερος φόρος, βοήθεια για την απόκτηση κατοικίας ή καλύτερη αφετηρία για το παιδί στο μέλλον.
Στην 90ή ΔΕΘ παρουσιάστηκαν αρκετά μέτρα που στοχεύουν ειδικά σε οικογένειες με παιδιά.
Δεν αφορούν όμως όλα όλους τους γονείς με τον ίδιο τρόπο.
Άλλα απευθύνονται σε οικογένειες με τρία ή περισσότερα παιδιά, άλλα σε όσους αποκτούν τώρα παιδί και άλλα σε οικογένειες που αναζητούν την πρώτη τους κατοικία.
Ας τα δούμε ένα-ένα.
1. Μηδενικός φόρος έως 20.000 ευρώ για τρίτεκνους
Η μεγαλύτερη νέα φορολογική παρέμβαση αφορά όσους έχουν τρία εξαρτώμενα παιδιά.
Από το φορολογικό έτος 2027 ο συντελεστής φόρου εισοδήματος για εισόδημα έως 20.000 ευρώ μηδενίζεται για τους τρίτεκνους.
Σύμφωνα με την επίσημη εξειδίκευση των μέτρων, το μέτρο αναμένεται να αφορά περίπου 87.000 τρίτεκνους που σήμερα βρίσκονται πάνω από το αφορολόγητο όριο.
Το μέγιστο φορολογικό όφελος μπορεί να φτάσει τα 1.800 ευρώ τον χρόνο.
Τι σημαίνει στην πράξη;
Ο πρωθυπουργός έδωσε το παράδειγμα ενός μισθωτού με τρία παιδιά και ετήσιο εισόδημα 20.000 ευρώ.
Με το σημερινό σύστημα θα πλήρωνε φόρο περίπου 620 ευρώ.
Με τη νέα ρύθμιση ο φόρος αυτός μηδενίζεται.
Για τους μισθωτούς, η διαφορά θα αρχίσει να φαίνεται στην παρακράτηση από 1η Ιανουαρίου 2027.
Για τους ελεύθερους επαγγελματίες θα αποτυπωθεί στη φορολογική δήλωση του επόμενου έτους.
2. Δημιουργείται «κουμπαράς» για κάθε νέο παιδί
Ίσως το πιο ιδιαίτερο μέτρο που ανακοινώθηκε είναι ο νέος ειδικός επενδυτικός λογαριασμός για παιδιά.
Οι γονείς θα μπορούν να ανοίγουν τον λογαριασμό μέσα στα δύο πρώτα χρόνια από τη γέννηση του παιδιού.
Η βασική ιδέα είναι πολύ απλή:
όσα χρήματα βάζει ο γονιός, μέχρι ένα συγκεκριμένο ετήσιο όριο, τόσα θα βάζει και το κράτος.
Το ανώτατο ποσό της κρατικής συμμετοχής θα είναι 1.200 ευρώ τον χρόνο.
Δηλαδή:
αν ο γονιός βάλει 500 ευρώ, το κράτος θα βάλει άλλα 500.
Αν βάλει 1.200 ευρώ, το κράτος θα βάλει άλλα 1.200.
Αν βάλει περισσότερα, η κρατική συμμετοχή παραμένει μέχρι το όριο των 1.200 ευρώ.
3. Τα χρήματα θα παραμένουν κλειδωμένα μέχρι τα 18
Ο συγκεκριμένος λογαριασμός δεν λειτουργεί ως επίδομα που θα μπορεί να χρησιμοποιεί η οικογένεια για καθημερινές ανάγκες.
Το κεφάλαιο θα παραμένει κλειδωμένο μέχρι την ενηλικίωση του παιδιού.
Ο στόχος είναι να δημιουργείται σταδιακά ένα ποσό που θα μπορεί να χρησιμοποιήσει το παιδί όταν φτάσει στα 18 του χρόνια.
Για σπουδές, για στέγαση, για την έναρξη επαγγελματικής δραστηριότητας ή για οποιονδήποτε άλλο σκοπό επιλέξει τότε.
Η κυβέρνηση αναφέρει ως παράδειγμα γονέα που αποταμιεύει περίπου 100 ευρώ τον μήνα και λαμβάνει αντίστοιχη κρατική συμμετοχή.
Με τη συσσώρευση των χρημάτων και την πιθανή επενδυτική απόδοση, το ποσό κατά την ενηλικίωση μπορεί να ξεπεράσει τις 60.000 ευρώ, ανάλογα φυσικά με την πραγματική απόδοση του επενδυτικού προϊόντος.
Εδώ χρειάζεται μια σημαντική διευκρίνιση:
οι αποδόσεις δεν είναι εγγυημένες.
Το τελικό ποσό θα εξαρτάται από το επενδυτικό προϊόν και από την πορεία του.
4. Ποια παιδιά θα μπορούν να μπουν στον νέο λογαριασμό
Στόχος της κυβέρνησης είναι τα πρώτα προϊόντα να είναι διαθέσιμα από τις αρχές του 2027.
Θα μπορούν να καλυφθούν παιδιά που θα είναι έως δύο ετών τότε, άρα και βρέφη που γεννήθηκαν το 2025 ή το 2026.
Οι λογαριασμοί θα μπορούν να προσφέρονται από εγκεκριμένες τράπεζες, ασφαλιστικές εταιρείες και επενδυτικές επιχειρήσεις, με συγκεκριμένες προϋποθέσεις εποπτείας.
Άρα δεν έχει ανοίξει ακόμη κάποια πλατφόρμα αιτήσεων.
Οι λεπτομέρειες εφαρμογής θα πρέπει να οριστικοποιηθούν πριν από την έναρξη του προγράμματος.
5. Μεγαλύτερη ενίσχυση για πολύτεκνες οικογένειες
Ένα ακόμη μέτρο αφορά τις οικογένειες που αποκτούν τέταρτο ή επόμενο παιδί.
Η ειδική ενίσχυση αυξάνεται κατά 1.000 ευρώ για κάθε επιπλέον παιδί.
Σύμφωνα με τα παραδείγματα που ανακοινώθηκαν:
μια οικογένεια που αποκτά τέταρτο παιδί θα λαμβάνει 4.500 ευρώ αντί 3.500 ευρώ,
με πέντε παιδιά η ενίσχυση θα φτάνει τα 5.500 ευρώ,
με έξι παιδιά τα 6.500 ευρώ και αντίστοιχα θα αυξάνεται για κάθε επιπλέον παιδί.
Η κυβέρνηση εκτιμά ότι το μέτρο θα αφορά περίπου 2.500 πολύτεκνες οικογένειες κάθε χρόνο.
6. Περισσότερες οικογένειες στο «Σπίτι μου III»
Για πολλούς γονείς, το μεγαλύτερο οικονομικό πρόβλημα δεν είναι μόνο η φορολογία αλλά η κατοικία.
Το νέο πρόγραμμα «Σπίτι μου III» έχει ανακοινωθεί με διευρυμένα κριτήρια και αναμένεται να ξεκινήσει στις αρχές του 2027.
Το συνολικό πρόγραμμα θα έχει προϋπολογισμό περίπου 2 δισ. ευρώ.
Για οικογένειες με παιδιά, προβλέπονται υψηλότερα εισοδηματικά όρια.
Το σημερινό πρόσθετο όριο των 5.000 ευρώ ανά παιδί αυξάνεται σε 7.000 ευρώ ανά παιδί.
Παράλληλα:
η μέγιστη αξία του επιλέξιμου ακινήτου αυξάνεται από 250.000 σε 300.000 ευρώ,
το μέγιστο δάνειο αυξάνεται από 190.000 σε 230.000 ευρώ,
και το ανώτατο ηλικιακό όριο για τους δικαιούχους αυξάνεται έως τα 55 έτη.
Για οικογένειες με πολλά παιδιά προβλέπεται επιπλέον αύξηση και στο επιτρεπόμενο μέγεθος της κατοικίας.
7. Ειδική πρόβλεψη και για μονογονεϊκές οικογένειες λόγω χηρείας
Υπάρχει ακόμη μία αλλαγή που αφορά μια πολύ συγκεκριμένη αλλά ευαίσθητη κατηγορία οικογενειών.
Μέχρι σήμερα, εισόδημα που λαμβάνει ένα παιδί από σύνταξη λόγω θανάτου μπορούσε να επηρεάζει τον χαρακτηρισμό του ως εξαρτώμενου τέκνου.
Με τη νέα ρύθμιση, οι συντάξεις θανάτου που λαμβάνει το παιδί δεν θα υπολογίζονται στο όριο των 3.000 ευρώ που χρησιμοποιείται για τον χαρακτηρισμό του ως εξαρτώμενου μέλους.
Έτσι ο επιζών γονέας θα μπορεί να διατηρεί τα φορολογικά οφέλη που συνδέονται με τον αριθμό των παιδιών.
Η κυβέρνηση εκτιμά ότι από αυτή την αλλαγή θα επωφεληθούν περίπου 14.000 μονογονεϊκές οικογένειες.
8. Περισσότερα καθαρά χρήματα για εργαζόμενους γονείς
Από τον Απρίλιο του 2027 οι ασφαλιστικές εισφορές των εργαζομένων στον ιδιωτικό τομέα θα μειωθούν κατά 0,5 ποσοστιαία μονάδα.
Η μείωση αφορά αποκλειστικά την εισφορά του εργαζομένου, επομένως μεταφράζεται σε ελαφρώς υψηλότερο καθαρό μισθό.
Δεν αποτελεί ειδικό οικογενειακό μέτρο, αλλά φυσικά αφορά και εκατοντάδες χιλιάδες εργαζόμενους γονείς.
Για οικογένειες με τρία παιδιά, η επίδραση μπορεί να συνδυαστεί με τη σημαντικότερη φορολογική ελάφρυνση που προβλέπεται από το 2027.
Σε επίσημο παράδειγμα μισθωτού 45 ετών με τρία παιδιά και μικτό μισθό 2.000 ευρώ, η κυβέρνηση υπολογίζει ότι τα καθαρά θα αυξηθούν από 1.621 σε 1.733 ευρώ τον μήνα από τον Ιανουάριο του 2027, κυρίως λόγω του μηδενισμού του φόρου, και σε 1.743 ευρώ από τον Απρίλιο μετά και τη μείωση των εισφορών.
Ποιοι γονείς κερδίζουν περισσότερο;
Τα μέτρα δεν δημιουργούν μία ενιαία ενίσχυση για κάθε γονέα.
Η μεγαλύτερη άμεση φορολογική αλλαγή αφορά τρίτεκνες οικογένειες.
Οι οικογένειες που αποκτούν τώρα παιδί αποκτούν τη δυνατότητα συμμετοχής στον νέο επενδυτικό λογαριασμό.
Οι πολύτεκνες οικογένειες λαμβάνουν μεγαλύτερη ενίσχυση για το τέταρτο και κάθε επόμενο παιδί.
Και όσοι προσπαθούν να αγοράσουν πρώτη κατοικία μπορεί να βρουν ευκολότερη πρόσβαση στο νέο «Σπίτι μου III».
Δεν πρόκειται επομένως για ένα γενικό «επίδομα γονέα».
Πρόκειται για ένα σύνολο διαφορετικών παρεμβάσεων που στοχεύουν σε διαφορετικά στάδια της οικογενειακής ζωής.
Αυτό που πρέπει να περιμένουν τώρα οι γονείς
Πολλά από τα μέτρα έχουν ανακοινωθεί αλλά δεν έχουν ακόμη τεθεί όλα σε εφαρμογή.
Για τον λόγο αυτό, ένας γονιός δεν χρειάζεται αυτή τη στιγμή να κάνει κάποια αίτηση για τον νέο παιδικό επενδυτικό λογαριασμό ή για το «Σπίτι μου III».
Το επόμενο βήμα είναι να δημοσιευτούν οι αναλυτικοί όροι, οι ημερομηνίες και οι διαδικασίες συμμετοχής.
Και εκεί θα φανεί κάτι ακόμη σημαντικό:
πόσο εύκολα θα μπορούν τελικά οι οικογένειες να αξιοποιήσουν τις νέες δυνατότητες στην πράξη.
Γιατί για έναν γονιό, η ουσιαστική βοήθεια δεν μετριέται μόνο στο πόσα μέτρα ανακοινώνονται.
Μετριέται στο πόσο μικρότερη γίνεται η οικονομική πίεση της καθημερινότητας και πόσο ασφαλέστερο μπορεί να γίνει το ξεκίνημα των παιδιών του.