Δημοσιεύθηκε στις | Τελευταία Ενημέρωση
Tο 57% των παιδιών ζητά συμβουλές για το σώμα και την υγεία του από την Τεχνητή Νοημοσύνη – Γιατί οι ειδικοί ανησυχούν
Η Τεχνητή Νοημοσύνη έχει πλέον μπει δυναμικά στην καθημερινότητα των παιδιών και των εφήβων, με ολοένα και περισσότερους ανήλικους να τη χρησιμοποιούν όχι μόνο για το σχολείο ή την αναζήτηση πληροφοριών, αλλά και για προσωπικά ζητήματα που αφορούν την υγεία, το σώμα και τα συναισθήματά τους.
Σύμφωνα με τη νέα έρευνα της μη κερδοσκοπικής οργάνωσης Common Sense Media με τίτλο «AI Use by Tweens and Teens», η οποία αξιολογεί την ασφάλεια της ψυχαγωγίας και της τεχνολογίας για παιδιά, η συντριπτική πλειονότητα των νέων ηλικίας 9 έως 17 ετών χρησιμοποιεί ή αλληλεπιδρά με εργαλεία Τεχνητής Νοημοσύνης, όπως τα chatbots και οι εφαρμογές που συνοψίζουν πληροφορίες.
Ειδικότερα, το 81% των παιδιών ηλικίας 9 έως 12 ετών, το 89% των εφήβων 13 έως 15 ετών και το 92% των νέων 16 έως 17 ετών δηλώνουν ότι χρησιμοποιούν κάποια μορφή AI. Παράλληλα, σχεδόν τρεις στους δέκα εφήβους ηλικίας 13 έως 17 ετών αναφέρουν ότι κάνουν χρήση της τεχνολογίας αυτής σε καθημερινή βάση.
«Η Τεχνητή Νοημοσύνη αποτελεί ήδη ένα ιδιαίτερα σημαντικό κομμάτι της παιδικής ηλικίας», επισημαίνει ο Michael Robb, επικεφαλής ερευνών της Common Sense Media.
Όταν τα παιδιά στρέφονται στην AI για προσωπικές συμβουλές
Η έρευνα δείχνει ότι πολλά παιδιά χρησιμοποιούν τα εργαλεία AI για να ζητήσουν συμβουλές σχετικά με μελλοντικές αποφάσεις, να εξασκηθούν σε κοινωνικές αλληλεπιδράσεις ή να συζητήσουν προσωπικά προβλήματα και συναισθήματα.
Αυτό που προκαλεί ιδιαίτερο προβληματισμό είναι ότι το 57% των παιδιών που χρησιμοποιούν Τεχνητή Νοημοσύνη έχει αναζητήσει μέσω αυτής πληροφορίες ή συμβουλές που αφορούν την υγεία ή το σώμα του.
Αν και η έρευνα δεν εξέτασε τις ακριβείς ερωτήσεις που υποβάλλουν τα παιδιά, έκθεση της OpenAI από τον Σεπτέμβριο του 2025 με τίτλο «How People Use ChatGPT» καταγράφει ενδεικτικά ερωτήματα χρηστών σχετικά με την υγεία, την ομορφιά, τη φυσική κατάσταση και την προσωπική φροντίδα, όπως:
«Πώς να φτιάξω τα φρύδια μου;»
«Ποια είναι η κατάλληλη ρουτίνα περιποίησης για λιπαρό δέρμα;»
«Πώς μπορώ να βελτιώσω τη φυσική μου κατάσταση;»
Γιατί τα παιδιά προτιμούν να ρωτούν ένα chatbot
Οι ειδικοί θεωρούν ότι υπάρχουν αρκετοί λόγοι που εξηγούν γιατί οι ανήλικοι απευθύνονται όλο και συχνότερα στην Τεχνητή Νοημοσύνη για τόσο προσωπικά θέματα.
Αρχικά, η πρόσβαση είναι εύκολη και άμεση, καθώς υπάρχουν πολλές διαθέσιμες εφαρμογές και πλατφόρμες. Επιπλέον, η συνομιλία με ένα chatbot συχνά μοιάζει ευχάριστη και χωρίς πίεση.
Όπως εξηγεί ο Robb, τα συστήματα AI έχουν την τάση να προσαρμόζουν τις απαντήσεις τους με τρόπο που επιβεβαιώνει ή ενισχύει αυτά που θέλει να ακούσει ο χρήστης, δημιουργώντας μια αίσθηση κατανόησης και αποδοχής.
Ταυτόχρονα, πολλά παιδιά νιώθουν αμηχανία όταν χρειάζεται να μιλήσουν σε γονείς ή άλλους ενήλικες για ζητήματα που αφορούν το σώμα τους, την εμφάνισή τους ή τις ανησυχίες τους.
«Υπάρχει μια πολύ φυσική τάση σε ορισμένα παιδιά να αποφεύγουν την αμηχανία και να μη χρειάζεται να εκτεθούν συναισθηματικά στους γονείς ή σε άλλους ανθρώπους», σημειώνει ο Robb.
Οι κίνδυνοι πίσω από τις απαντήσεις της AI
Παρότι η Τεχνητή Νοημοσύνη μπορεί να φαίνεται χρήσιμη και εύκολα προσβάσιμη, οι ειδικοί προειδοποιούν ότι η χρήση της για θέματα υγείας και προσωπικής ανάπτυξης κρύβει παγίδες.
Ένα από τα βασικά προβλήματα είναι ότι τα συστήματα AI συχνά παρουσιάζουν τις απαντήσεις τους με μεγάλη βεβαιότητα, ακόμη και όταν αυτές δεν είναι απολύτως σωστές.
Σύμφωνα με τον Robb, τα παιδιά δεν διαθέτουν πάντα την εμπειρία ή τις γνώσεις ώστε να διακρίνουν αν μια απάντηση είναι ακριβής ή λανθασμένη, γεγονός που μπορεί να οδηγήσει σε παραπληροφόρηση.
Παράλληλα, αν και το 73% των παιδιών δηλώνει ότι θα απευθυνόταν πρώτα σε έναν έμπιστο ενήλικα πριν ζητήσει τη γνώμη της AI, οι ειδικοί φοβούνται ότι ορισμένοι νέοι μπορεί σταδιακά να συνηθίσουν να βασίζονται αποκλειστικά στην τεχνολογία.
Καμία τεχνολογία δεν μπορεί να αντικαταστήσει τις ανθρώπινες σχέσεις
Η παιδοψυχίατρος και συγγραφέας Suzan Song υπογραμμίζει ότι η ανάπτυξη των παιδιών βασίζεται σε μεγάλο βαθμό στις πραγματικές ανθρώπινες σχέσεις.
Όπως εξηγεί, ο ανθρώπινος εγκέφαλος είναι προγραμματισμένος να ανταμείβεται όταν βιώνει ουσιαστικές σχέσεις με άλλους ανθρώπους, ακόμη και μέσα από τις ατέλειες, τις δυσκολίες και τις διαφωνίες που αυτές περιλαμβάνουν.
«Η ταυτότητα ενός παιδιού διαμορφώνεται μέσα από τις αλληλεπιδράσεις και τις τριβές με τους συνομηλίκους και τους γονείς του», αναφέρει, επισημαίνοντας ότι η Τεχνητή Νοημοσύνη τείνει να εξαλείφει αυτή τη διαδικασία.
Με άλλα λόγια, ένα chatbot μπορεί να δίνει απαντήσεις, δεν μπορεί όμως να προσφέρει τη συναισθηματική σύνδεση και την ανθρώπινη εμπειρία που είναι απαραίτητες για την ψυχολογική ωρίμανση ενός παιδιού.
Τι μπορούν να κάνουν οι γονείς
Τα τελευταία χρόνια αρκετές εταιρείες τεχνολογίας έχουν αρχίσει να εφαρμόζουν δικλίδες ασφαλείας για τους ανήλικους χρήστες. Για παράδειγμα, το ChatGPT διαθέτει επιλογές γονικού ελέγχου, όπως χρονικούς περιορισμούς χρήσης και φίλτρα για ευαίσθητο περιεχόμενο.
Ωστόσο, οι ειδικοί τονίζουν ότι ο σημαντικότερος παράγοντας παραμένει η επικοινωνία μέσα στην οικογένεια.
Ο Michael Robb προτείνει οι γονείς να δείχνουν ειλικρινές ενδιαφέρον για τον τρόπο με τον οποίο τα παιδιά χρησιμοποιούν την Τεχνητή Νοημοσύνη, ρωτώντας τα τι αναζητούν, τι θεωρούν χρήσιμο και πώς αξιοποιούν αυτά τα εργαλεία.
Η Suzan Song προτείνει ακόμη πιο στοχευμένες συζητήσεις, όπως το να ρωτούν οι γονείς αν το παιδί σκέφτηκε να απευθυνθεί πρώτα σε κάποιον άνθρωπο ή ποιο πρόσωπο εμπιστοσύνης θα επέλεγε για να συζητήσει το ίδιο θέμα.
Στόχος δεν είναι να απαγορευτεί η χρήση της Τεχνητής Νοημοσύνης, αλλά να υπενθυμίζεται στα παιδιά ότι δεν είναι μόνα τους απέναντι σε μια οθόνη.
«Τα παιδιά ανήκουν σε σχέσεις και κοινότητες. Αυτή η αίσθηση του ανήκειν είναι εξαιρετικά σημαντική», καταλήγει η ειδικός.
Πηγή: CNBC