Στις μέρες μας η δεκαετία του 1990 έχει εξιδανικευτεί: από την τηλεόραση και τον κινηματογράφο μέχρι τη μόδα και τη μουσική.
Σε αυτό συμβάλλει και ο τρόπος με τον οποίο αναπολούμε την εποχή πριν από τα smartphones, την οποία πολλοί από αυτήν την ηλικιακή ομάδα, θυμόμασε πολύ καλά. Η ζωή τότε έμοιαζε πιο απλή, ειδικά για όσους μεγαλώνουμε παιδιά σήμερα και δίνουμε μάχες για τον χρόνο μπροστά στις οθόνες και τον εθισμό στο κινητό.
Φυσικά, όμως, καμία εποχή δεν είναι τέλεια. Και όπως κάθε δεκαετία, υπάρχουν πράγματα που θέλουμε να θυμόμαστε και πράγματα που θα προτιμούσαμε να ξεχάσουμε. Κάποια από τα μαθήματα που πήραμε ως παιδιά τη δεκαετία του ’90 δεν είναι απαραίτητα μαθήματα που πρέπει να περάσουμε στα παιδιά μας. Ως millennials και μέλη της Γενιάς Χ που μεγαλώνουμε παιδιά της Γενιάς Άλφα, είναι καλό να γνωρίζουμε ποια από αυτά πρέπει να αφήσουμε στο παρελθόν.
Ακολουθούν έξι μαθήματα από τη δεκαετία του ’90 που μάλλον δεν πρέπει να περάσουμε στα παιδιά μας.
Να ελέγχεις τα συναισθήματά σου και να μην μιλάς γι’ αυτά
Σήμερα, η συζήτηση γύρω από την ψυχική υγεία έχει γίνει κομμάτι της καθημερινότητας. Τη δεκαετία του ’90, όμως, δεν ήταν ακριβώς ένα θέμα που συζητιόταν στο σπίτι, αν όχι σε όλα, σε πολλά. Αν ασχολιόσουν πολύ με τα συναισθήματά σου ή δεν μπορούσες να τα κρύψεις, ίσως σε αποκαλούσαν δραματικό ή ότι ζητούσες προσοχή. Και αν έκλαιγες πολύ, ίσως σε έλεγαν «ευαίσθητο».
Αυτό έκανε πολλά παιδιά εκείνης της γενιάς να μεγαλώσουν και να γίνουν ενήλικες που χρειάστηκε να μάθουν από την αρχή πώς να επεξεργάζονται και να εκφράζουν τα συναισθήματά τους. Χρειάστηκε να μάθουμε τη συναισθηματική νοημοσύνη και ότι το να δείχνεις ενσυναίσθηση δεν σημαίνει πως κακομαθαίνεις κάποιον. Γνωρίζοντας όσα γνωρίζουμε σήμερα, μπορούμε να ενθαρρύνουμε τα παιδιά μας να μιλούν για τα συναισθήματά τους αντί να τα κρατούν όλα μέσα τους. Μπορούμε να τους θυμίζουμε ότι το να ζητάς βοήθεια δεν είναι ένδειξη αδυναμίας, αλλά δύναμης, και ότι το να στέκεσαι δίπλα σε κάποιον δεν σημαίνει πως τον κακομαθαίνεις. Σημαίνει ότι του δίνεις την ανταπόκριση που ίσως εμείς δεν λάβαμε στη δεκαετία στην οποία μεγαλώσαμε.
Ο εκφοβισμός είναι απλώς μέρος της ενηλικίωσης
Η δεκαετία του ’90 μπορεί να ήταν δύσκολη για σένα αν ήσουν ένα παιδί που ξεχώριζε με οποιονδήποτε τρόπο. Ίσως δεν είχες τα μοντέρνα ρούχα ή οι άλλοι σε θεωρούσαν «περίεργο». Ίσως ήσουν ο τελευταίος που διάλεγαν στην ομάδα στο μάθημα της γυμναστικής και σε κορόιδευαν καθημερινά, από τους διαδρόμους μέχρι τα αποδυτήρια και το τραπέζι του φαγητού. Ήταν αρκετά συνηθισμένο οι ενήλικες της εποχής να σου λένε να σκληραγωγηθείς ή απλώς να το αγνοήσεις. Κάποιοι μπορεί ακόμη και να έλεγαν ότι αυτό θα σε έκανε πιο δυνατό.
Σήμερα κατανοούμε πολύ περισσότερα για τον εκφοβισμό και τις επιπτώσεις του στην ψυχική υγεία. Ο χρόνιος εκφοβισμός προκαλεί μακροχρόνια βλάβη, ίσως ακόμη και μέχρι την ενήλικη ζωή. Μπορεί να αφήσει τραυματικά σημάδια και να επηρεάσει τις μελλοντικές σχέσεις. Είναι κάτι που πρέπει να λαμβάνεται σοβαρά υπόψη και να μην αγνοείται ποτέ. Και στον σημερινό κόσμο, με την εμφάνιση του διαδικτυακού εκφοβισμού, χάρη στο γεγονός ότι κάθε παιδί έχει πλέον ένα ψηφιακό αποτύπωμα, ένα παιδί μπορεί να βασανίζεται χωρίς καν να βλέπει τον θύτη του πρόσωπο με πρόσωπο. Το να απορρίπτουμε αυτές τις εμπειρίες με μια νοοτροπία τύπου «σκληραγωγήσου» δεν διδάσκει τίποτα σε κανέναν ούτε προετοιμάζει κάποιον για τη ζωή. Απλώς αφήνει τα παιδιά να υποφέρουν από κάτι επώδυνο που μπορεί να προκαλέσει μόνιμη ζημιά. Ευτυχώς που σήμερα γνωρίζουμε όσα γνωρίζουμε για τον εκφοβισμό.
Βρες το μόνος σου ή ξέχνα το
Φυσικά, θέλουμε τα παιδιά να μάθουν να κάνουν πράγματα μόνα τους. Είναι ένα σημαντικό βήμα προς την ανεξαρτησία και την ανάπτυξη δεξιοτήτων ζωής. Είναι μια χρήσιμη έννοια όταν διδάσκει συνέπεια και ανθεκτικότητα. Όμως συχνά, το «βρες το μόνος σου» της δεκαετίας του ’90 δεν είχε καμία σχέση με την επινοητικότητα. Ήταν ένας άλλος τρόπος να πει κάποιος: δεν έχω χρόνο να ασχοληθώ με αυτό ή η δυσκολία που αντιμετωπίζεις δεν αξίζει τη βοήθειά μου.
Μερικές φορές τα παιδιά το άκουγαν αυτό από τους γονείς τους, αλλά συχνά το άκουγαν και στο σχολείο. Αν δυσκολεύονταν ακαδημαϊκά ή κοινωνικά, η απάντηση ήταν «συμμάζεψε τον εαυτό σου», χωρίς όμως να τους προσφέρονται τα εργαλεία που μπορεί να χρειάζονταν για να το κάνουν. Ίσως φαινόταν ότι αυτή η προσέγγιση χτίζει χαρακτήρα και ίσως, για κάποια παιδιά, να οδήγησε στην επιτυχία. Αλλά πιθανότατα άφησε πολλά άλλα να νιώθουν χωρίς υποστήριξη και αόρατα. Σήμερα μπορούμε να προσφέρουμε καθοδήγηση που ενισχύει την ανεξαρτησία, χωρίς να αφήνουμε τα παιδιά μας να αισθάνονται εγκαταλελειμμένα και εντελώς μόνα μέσα στις δυσκολίες.
«Να είσαι σπίτι μέχρι το δείπνο» σημαίνει ελευθερία
Αν είσαι γονιός που προσπαθεί να διαχειριστεί όλη αυτή την τεχνολογία και τον χρόνο που καταναλώνουν οι ψηφιακές συσκευές, σίγουρα θα έχεις νοσταλγήσει τις μέρες που η γειτονιά ήταν ολόκληρος ο κόσμος σου και είχες όλη αυτή την ελευθερία. Δεν χρειαζόταν επίσημο σχέδιο, παρά μόνο να βρεις άλλα παιδιά που ήθελαν να παίξουν από το πρωί μέχρι την ώρα του δείπνου, ειδικά το καλοκαίρι. Φαντάσου μια εποχή όπου τα όρια ήταν τόσο πλατιά και κανείς δεν σε παρακολουθούσε μέσω κάποιας εφαρμογής GPS όπως το Life360.
Τα παιδιά έβρισκαν τους φίλους τους και δημιουργούσαν τη δική τους διασκέδαση, με τη μοναδική προϋπόθεση ότι έπρεπε να είναι σπίτι μέχρι το δείπνο. Αυτή είναι μία από τις πιο εξιδανικευμένες αναμνήσεις της δεκαετίας του ’90, που συχνά παρουσιάζεται στα social media ως οι «παλιές καλές μέρες», όταν τα παιδιά χρησιμοποιούσαν τη φαντασία τους, έλυναν μόνα τους τις συγκρούσεις και έβρισκαν τρόπους να διασκεδάζουν χωρίς επίβλεψη. Παρόλο που η Gen A θα μπορούσε σίγουρα να ωφεληθεί περισσότερο από αυτό σήμερα, δεν ήταν όλα τόσο όμορφα και ρόδινα.
Δεν είχε κάθε παιδί μια ασφαλή γειτονιά για να περιφέρεται ή καλά παιδιά για να κάνει παρέα. Δεν είχε κάθε παιδί ένα σπίτι στο οποίο ήθελε να επιστρέψει τρέχοντας ή ένα δείπνο που το περίμενε στο τραπέζι. Έτσι, για τα παιδιά που δεν είχαν αυτά τα πράγματα, δεν ήταν δημιουργική ελευθερία· ήταν απλώς έλλειψη επίβλεψης και παραμέληση. Και φυσικά, όλα εξαρτώνταν από το τι έκαναν τα παιδιά με αυτή την ελευθερία και δεν ήταν όλα καλά.
Περπάτα και θα σου περάσει, αλλιώς είσαι δειλός
Με βάση όσα γνωρίζουμε σήμερα, όταν συνεχίζεις να προπονείσαι παρά έναν μικρό πόνο, σχεδόν πάντα χειροτερεύει και ξαφνικά μπορεί να βρεθείς εκτός αγωνιστικής δράσης.
Μερικές φορές αυτοί οι απλοί πόνοι είναι πραγματικοί τραυματισμοί και το να πιέζεις τον εαυτό σου δεν είναι σκληραγώγηση· είναι κάτι που μπορεί να σε βγάλει εκτός για ολόκληρη τη σεζόν όταν χειροτερέψει και απλώς δεν αντέχεις άλλο. Αντί να πιέζουν τον εαυτό τους μέσα στον πόνο και να μη μιλούν από φόβο μήπως τους πουν αδύναμους ή παραπονιάρηδες, αυτή η γενιά είναι πιο πιθανό να ακούσει το σώμα της, να υπερασπιστεί τον εαυτό της και να αντιμετωπίσει το πρόβλημα με τη σωστή υποστήριξη. Αυτό είναι ένα βήμα προς τη σωστή κατεύθυνση.
Τα σχόλια για το σώμα είναι φυσιολογικά
Τα σχόλια για το σώμα ήταν παντού τη δεκαετία του ’90 και ίσως ήσουν ήδη ενήλικας όταν άρχισες να επεξεργάζεσαι κάτι που σου είπαν τότε και που ακόμη σου έρχεται καμιά φορά στο μυαλό. Η κουλτούρα της δίαιτας εκείνη την εποχή ήταν πολύ διαδεδομένη και επιθετική, και πολλοί συγγενείς, δάσκαλοι, ίσως και προπονητές, δεν θεωρούσαν καθόλου ακατάλληλο να σχολιάζουν.
Η έρευνα που έχει γίνει έκτοτε είναι αρκετά αναλυτική. Ακόμη και τα φαινομενικά διακριτικά «καλά» σχόλια ή τα σχόλια για το σώμα που λέγονται με παθητικοεπιθετικό τρόπο είναι συνήθως βλαβερά και μπορούν να οδηγήσουν σε προβλήματα αυτοεκτίμησης, διαταραγμένες διατροφικές συμπεριφορές και κακή εικόνα σώματος.
Με αυτή τη γενιά να πρέπει να διαχειριστεί τις συγκρίσεις στα social media, τα φίλτρα φωτογραφιών και τα εργαλεία επεξεργασίας που χρησιμοποιούν όλοι οι άλλοι, πραγματικά δεν χρειάζεται να συνεχίσουμε να προσθέτουμε περισσότερες φωνές στο μείγμα όσων ήδη βλέπουν και ακούν, όσο καλοπροαίρετες κι αν είναι.
Πηγή: parents.com