Μια νέα επιστημονική μελέτη που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Development and Psychopathology δείχνει ότι, παρόλο που οι έφηβοι αισθάνονται πιο μόνοι τις στιγμές που δεν είναι κανείς άλλος μαζί τους, όσοι περνούν γενικά περισσότερο μοανχικό χρόνο δεν είναι απαραίτητα συνολικά πιο μοναχικοί ως προσωπικότητες.
Διαβάστε επίσης: 3 φράσεις που λένε τα παιδιά με υψηλό EQ
Οι ερευνητές στην εν λόγω μελέτη διαπίστωσαν ότι η ποιότητα των κοινωνικών σχέσεων και ορισμένα χαρακτηριστικά προσωπικότητας επηρεάζουν πολύ περισσότερο το αίσθημα μοναξιάς από την απλή ποσότητα κοινωνικών επαφών.
Πώς έγινε η έρευνα
Στη μελέτη συμμετείχαν 294 έφηβοι και νεαροί ενήλικες ηλικίας 12 έως 21 ετών. Για δύο εβδομάδες, οι συμμετέχοντες λάμβαναν πολλαπλές ειδοποιήσεις καθημερινά στο κινητό τους τηλέφωνο και κατέγραφαν:
- με ποιους βρίσκονταν
- πού βρίσκονταν
- πόσο μόνοι αισθάνονταν εκείνη τη στιγμή
Παράλληλα, συμπλήρωσαν ερωτηματολόγια σχετικά με τη γενικότερη μοναξιά και τα χαρακτηριστικά της προσωπικότητάς τους.
Μοναχικότητα και έφηβοι
Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι:
- Οι έφηβοι ένιωθαν μεγαλύτερη μοναξιά τις στιγμές που ήταν μόνοι.
- Οι μεγαλύτεροι σε ηλικία έφηβοι βίωναν πιο έντονα αυτό το συναίσθημα σε σχέση με τους νεότερους.
- Τα κορίτσια ανέφεραν υψηλότερα επίπεδα μοναξιάς όταν ήταν μόνα σε σύγκριση με τα αγόρια.
- Ωστόσο, όσοι περνούσαν συνολικά περισσότερο χρόνο μόνοι δεν ήταν πιο μοναχικοί από τους πιο κοινωνικούς συνομηλίκους τους.
Έφηβοι κα η σημασία των στενών σχέσεων
Ένα ιδιαίτερα σημαντικό εύρημα ήταν ότι η παρουσία άλλων ανθρώπων μειώνει τη μοναξιά μόνο όταν πρόκειται για σημαντικές και στενές σχέσεις. Συγκεκριμένα, η συντροφιά:
- φίλων
- συντρόφων
- μελών της οικογένειας
φάνηκε να μειώνει αισθητά το αίσθημα μοναξιάς.
Αντίθετα, η παρουσία πιο επιφανειακών κοινωνικών επαφών, όπως συμμαθητές, δεν είχε ουσιαστική επίδραση.
Ο ρόλος της προσωπικότητας στη μοναχικότητα
Η μελέτη έδειξε επίσης ότι ορισμένα χαρακτηριστικά προσωπικότητας συνδέονται με υψηλότερα επίπεδα μοναξιάς. Ιδιαίτερα σημαντικά ήταν:
- η κοινωνική απόσυρση
- η δυσκολία έκφρασης συναισθημάτων
- η έντονη αρνητική συναισθηματικότητα
Οι νέοι με αυτά τα χαρακτηριστικά ένιωθαν συχνότερα και πιο έντονα μοναξιά, ανεξάρτητα από το πόσο χρόνο περνούσαν μόνοι.
Έφηβοι και κοινωνική ικανοποίηση
Σύμφωνα με τους ερευνητές, το σημαντικότερο στοιχείο δεν είναι ο αριθμός των κοινωνικών επαφών αλλά το κατά πόσο οι σχέσεις αυτές καλύπτουν τις συναισθηματικές ανάγκες του ατόμου. Οι έφηβοι που δήλωναν μεγαλύτερη ικανοποίηση από τις καθημερινές κοινωνικές τους αλληλεπιδράσεις είχαν πολύ χαμηλότερα επίπεδα μοναξιάς στο τέλος της ημέρας.
Αν ο έφηβος θέλει να μένει μόνος δεν σημαίνει πως είναι μοναχικός
Τα ευρήματα υπογραμμίζουν ότι η μοναξιά δεν ταυτίζεται με τη μοναχικότητα. Το να μένει κάποιος μόνος για κάποιο χρονικό διάστημα αποτελεί φυσιολογικό μέρος της εφηβικής ανάπτυξης και της διαδικασίας διαμόρφωσης της ταυτότητας.
Αυτό που φαίνεται να έχει τη μεγαλύτερη σημασία είναι η ύπαρξη ουσιαστικών, ποιοτικών σχέσεων και η αίσθηση ότι οι κοινωνικές ανάγκες του ατόμου ικανοποιούνται. Με άλλα λόγια, κάποιος μπορεί να είναι μόνος χωρίς να αισθάνεται μοναξιά, ενώ μπορεί να περιβάλλεται από ανθρώπους και παρ’ όλα αυτά να νιώθει κοινωνικά απομονωμένος.