Η κόπωση στο τέλος της χρονιάς θεωρείται φυσιολογική. Πότε η απλή εξάντληση μετατρέπεται σε πραγματικό burnout.;
Το παιδικό burnout δεν μοιάζει πάντα με εκείνο των ενηλίκων.
Διαβάστε επίσης: Επιτυχημένα παιδιά: Λίγοι γονείς ξέρουν το μυστικό
Συχνά εκδηλώνεται μέσα από συμπεριφορές.
Στα μικρότερα παιδιά μπορεί να εμφανιστούν:
- περισσότερα ξεσπάσματα,
- υπερβολικό κλάμα για μικρές αφορμές,
- σωματικά συμπτώματα όπως πονοκέφαλοι ή πόνοι στην κοιλιά,
- δυσκολία ύπνου,
- προσκόλληση στους γονείς,
- παλινδρόμηση σε παλιότερες συμπεριφορές.
Στα μεγαλύτερα παιδιά και στους εφήβους μπορεί να παρατηρηθεί:
- ευερεθιστότητα,
- κοινωνική απόσυρση,
- ξαφνική πτώση επίδοσης,
- αδιαφορία ακόμη και για αγαπημένα μαθήματα,
- αλλαγές στην όρεξη,
- προβλήματα ύπνου,
- έντονη συναισθηματική κόπωση.
Φυσικά, ορισμένα από αυτά τα συμπτώματα μπορεί να σχετίζονται και με ψυχικές δυσκολίες όπως το άγχος ή η κατάθλιψη. Γι’ αυτό, όταν οι αλλαγές επιμένουν ή γίνονται έντονες, είναι σημαντικό να υπάρχει επικοινωνία με ειδικό ψυχικής υγείας ή παιδίατρο.
Χρειάζονται τα παιδιά «mental health days»;
Τα τελευταία χρόνια, όλο και περισσότεροι ειδικοί υποστηρίζουν την ιδέα των λεγόμενων mental health days: ημερών ξεκούρασης που δίνονται όχι επειδή το παιδί είναι σωματικά άρρωστο, αλλά επειδή χρειάζεται ψυχική αποφόρτιση.
Η λογική πίσω από αυτή την προσέγγιση είναι νευροβιολογική. Ο εγκέφαλος που λειτουργεί συνεχώς υπό πίεση δυσκολεύεται να ρυθμίσει το στρες και τα συναισθήματα. Μικρές περίοδοι ανάπαυσης μπορούν να μειώσουν τη συναισθηματική υπερφόρτωση πριν αυτή οδηγήσει σε μεγαλύτερες συγκρούσεις ή κατάρρευση.
Αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε παιδί που παραπονιέται πρέπει να μένει σπίτι. Η ισορροπία είναι το ζητούμενο.
Ένα παιδί χρειάζεται ταυτόχρονα:
- σταθερότητα,
- όρια,
- αλλά και αναγνώριση των συναισθηματικών του αναγκών.
Πώς να προστατέψετε τα παιδιά από το burnout
- Αποσύνδεση αξίας-βαθμού: Το παιδί πρέπει να νιώθει ότι η αξία του δεν κρίνεται από έναν βαθμό.
- Ποιοτική ξεκούραση: Ο επαρκής ύπνος και τα τακτικά διαλείμματα είναι απαραίτητα για τη λειτουργία του εγκεφάλου.
- Ενθάρρυνση: Η θετική στάση των γονέων μειώνει τους στρεσογόνους παράγοντες.
- Μείωση δραστηριοτήτων: Αξιολογήστε αν το πρόγραμμα είναι υπερφορτωμένο και κόψτε ό,τι δεν είναι απαραίτητο.
- Αλλάξτε τις ερωτήσεις σας: Αντί για το “Πώς έγραψες στο τεστ;”, ρωτήστε “Τι σε έκανε να γελάσεις σήμερα;”.
- Γίνετε το πρότυπο: Αν εσείς οι ίδιοι είστε σε κατάσταση parental burnout, το παιδί το εισπράττει και αγχώνεται περισσότερο.
- Ενθαρρύνετε το ελεύθερο παιχνίδι: Το μη δομημένο παιχνίδι βοηθά το παιδί να αποφορτιστεί και να βρει τον εαυτό του.
Το σημαντικό είναι να δείχνουμε κατανόηση και δημιουργούμε ένα ασφαλές περιβάλλον, όπου τα παιδιά θα νιώσουν ελεύθερα να εκφραστούν, ακόμη κι αν δεν είναι έτοιμα να μας μιλήσουν.