Οι έφηβοι έρχονται συχνά αντιμέτωποι με καταστάσεις στις οποίες δυσκολεύονται να πουν τι χρειάζονται, τι τους ενοχλεί και μέχρι πού αισθάνονται ασφαλείς. Αυτό μπορεί να συμβαίνει με φίλους, σε μια ερωτική σχέση, αλλά και μέσα στην οικογένεια. Ακόμη και όταν νιώθουν ότι κάποιος έχει ξεπεράσει ένα όριο, δεν είναι πάντα εύκολο να το εκφράσουν με λόγια.
Παραδείγματα υγιών ορίων στην πράξη
Ένα υγιές όριο μπορεί να είναι να ζητήσει ένας έφηβος από έναν φίλο να σταματήσει τα πειράγματα για ένα ευαίσθητο θέμα. Μπορεί επίσης να πει ότι δεν θέλει να μοιράζεται τις σχολικές του εργασίες ή να συμμετέχει σε κουτσομπολιό.
Σε μια ερωτική σχέση, υγιές όριο είναι να ζητά να πηγαίνουν τα πράγματα αργά, με σαφή συναίνεση και χωρίς πίεση. Το ίδιο ισχύει όταν ζητά από τον άλλον να σεβαστεί τον χρόνο του με φίλους ή να σταματήσει τα συνεχή τηλεφωνήματα και μηνύματα.
Υγιές όριο είναι ακόμη να αρνηθεί το αλκοόλ, να μη δανείζει ξανά χρήματα όταν δεν του έχουν επιστραφεί, ή να ζητήσει από τα αδέλφια του να μην μπαίνουν στο δωμάτιό του όταν θέλει ιδιωτικότητα.
Πότε τα όρια είναι ασαφή
Η έλλειψη ορίων φαίνεται όταν ο έφηβος ανέχεται διαρκώς συμπεριφορές που τον πληγώνουν, φοβάται να μιλήσει, λέει πάντα «ναι» για να μην απορριφθεί ή αφήνει άλλους να αποφασίζουν για εκείνον. Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε θυμό, απογοήτευση και φθορά των σχέσεων.
Ανθυγιεινά είναι όμως και τα υπερβολικά άκαμπτα όρια, όταν χρησιμοποιούνται για έλεγχο ή απομόνωση. Στόχος δεν είναι να χειραγωγεί κανείς τους άλλους, αλλά να προστατεύει τον εαυτό του χωρίς να παραβιάζει τις ανάγκες και τα δικαιώματα των γύρω του.
Ο αμοιβαίος σεβασμός είναι το κλειδί
Η θέσπιση ορίων δεν αφορά μόνο το να ζητά ένας έφηβος σεβασμό, αλλά και το να σέβεται τα όρια των άλλων. Οι υγιείς φιλίες και σχέσεις στηρίζονται στην αμοιβαιότητα, στην επικοινωνία και στην αποδοχή ότι κάθε άνθρωπος έχει δικαίωμα να πει «όχι».
Όταν οι έφηβοι μαθαίνουν να εκφράζονται καθαρά, να ακούν το ένστικτό τους και να αναγνωρίζουν τι είναι αποδεκτό για τους ίδιους, ενισχύουν την ασφάλεια, την αυτοπεποίθηση και την ποιότητα των σχέσεων τους. Πρόκειται για μια δεξιότητα που θα τους συνοδεύει και στην ενήλικη ζωή.