Στα κοινωνικά δίκτυα και σε φόρουμ υγείας έχει ανοίξει έντονη συζήτηση για το Ozempic, ένα φάρμακο που προορίζεται για τον διαβήτη τύπου 2, και για το αν μπορεί να συνδέεται με αυξημένες πιθανότητες σύλληψης. Από threads στο Reddit μέχρι κλειστές ομάδες στο Facebook, κυκλοφορούν ιστορίες για «Ozempic babies» και αναρτήσεις που υπονοούν ότι η σεμαγλουτίδη (η δραστική ουσία) ίσως επηρεάζει τη γονιμότητα ή ακόμη και την αποτελεσματικότητα της αντισύλληψης.
Γιατί βλέπουμε «Ozempic pregnancies»: ο ρόλος της απώλειας βάρους, της ινσουλίνης και της ωορρηξίας
Η πιο πειστική εξήγηση για τις αυξημένες αναφορές σύλληψης δεν είναι ότι το Ozempic προκαλεί γονιμότητα άμεσα, αλλά ότι σε ορισμένα άτομα βελτιώνει συνθήκες που εμποδίζουν την ωορρηξία. Η απώλεια βάρους έχει συσχετιστεί με βελτίωση της γονιμότητας σε επιλεγμένους πληθυσμούς, ενώ η αύξηση βάρους και η αντίσταση στην ινσουλίνη συνδέονται με ορμονικές διαταραχές που μπορεί να απορρυθμίσουν τον κύκλο.
Σε αρκετές γυναίκες, η αύξηση βάρους και τα υψηλότερα επίπεδα ινσουλίνης σχετίζονται με μειωμένη ή ασταθή ωορρηξία. Όταν, μέσω αλλαγών τρόπου ζωής ή/και φαρμακευτικής παρέμβασης, βελτιώνεται η ευαισθησία στην ινσουλίνη και μειώνεται το βάρος, μπορεί να «επαναφέρει» πιο συστηματική ωορρηξία – άρα και μεγαλύτερη πιθανότητα σύλληψης, ακόμη και αν προηγουμένως υπήρχαν δυσκολίες.
Αυτό συζητείται ιδιαίτερα και στο PCOS. Πολλά άτομα με PCOS εμφανίζουν αντίσταση στην ινσουλίνη, που επηρεάζει τόσο τον μεταβολισμό όσο και τη λειτουργία των ωοθηκών. Αν βελτιωθεί η ινσουλινοαντίσταση (και συχνά αν μειωθεί το βάρος), είναι πιθανό να βελτιωθεί η ωορρηξία και, κατ’ επέκταση, η γονιμότητα. Σε αυτό το πλαίσιο, φάρμακα όπως Ozempic, Wegovy, Mounjaro ή Zepbound αναφέρονται ότι μπορούν να βοηθήσουν ορισμένους ασθενείς, αλλά πάντα με ιατρική καθοδήγηση και όχι ως «λύση» για εγκυμοσύνη.
- Δεν είναι μαγικός «ενισχυτής» γονιμότητας: οι πιθανές αλλαγές έρχονται έμμεσα, μέσω βάρους/μεταβολισμού.
- Οι ιστορίες στο διαδίκτυο δεν είναι απόδειξη: δεν αντικαθιστούν κλινικές μελέτες.
- Η επάνοδος της ωορρηξίας αυξάνει την πιθανότητα σύλληψης: ειδικά αν πριν υπήρχαν ακανόνιστοι κύκλοι.
Ασφάλεια σε εγκυμοσύνη και πριν από προσπάθεια: τι συστήνεται
Εδώ το μήνυμα είναι σαφές: η σεμαγλουτίδη δεν θεωρείται ασφαλής επιλογή στην εγκυμοσύνη και δεν συνιστάται για άτομα που προσπαθούν να συλλάβουν. Οι οδηγίες τονίζουν ότι δεν πρέπει να λαμβάνεται κατά την κύηση, ενώ δεδομένα από μελέτες σε ζώα έχουν δείξει πιθανότητα ανεπιθύμητων εκβάσεων όπως συγγενείς ανωμαλίες. Επειδή δεν υπάρχουν επαρκείς μελέτες σε εγκύους, η προσέγγιση είναι προληπτική.
Επιπλέον, οι συστάσεις συνήθως περιλαμβάνουν ένα «παράθυρο» διακοπής: να σταματά το φάρμακο και να περιμένει κανείς περίπου δύο μήνες πριν ξεκινήσει προσπάθεια για εγκυμοσύνη, ώστε να μειωθεί η πιθανότητα έκθεσης του εμβρύου. Παράλληλα, οι ειδικοί δεν ενθαρρύνουν τη σκόπιμη απώλεια βάρους μέσα στην εγκυμοσύνη μέσω φαρμάκων, αλλά την υιοθέτηση σταθερών υγιεινών συνηθειών.
Για όποιον σχεδιάζει κύηση, η πιο ασφαλής βάση παραμένει η ιατρική καθοδήγηση, η ισορροπημένη διατροφή και η τακτική άσκηση. Αν υπάρχει PCOS, προδιαβήτης ή διαβήτης τύπου 2, η επιλογή αγωγής και το πλάνο διακοπής/μετάβασης πρέπει να γίνεται εξατομικευμένα, με στόχο και τη γονιμότητα και την ασφάλεια της κύησης.