Η ανησυχία στα παιδιά είναι φυσιολογική και συχνή. Κάθε παιδί νιώθει νευρικό ή ανήσυχο σε διάφορες στιγμές: όταν ξεκινάει νέα δραστηριότητα, συναναστρέφεται με νέα πρόσωπα ή όταν πλησιάζει η ώρα του ύπνου. Ωστόσο, για τα μικρά παιδιά αυτά τα συναισθήματα μπορεί να φαίνονται τρομακτικά ή συγκεχυμένα. Ως γονείς, ο ρόλος μας δεν είναι να “διορθώσουμε” τις ανησυχίες τους, αλλά να τα βοηθήσουμε να τις κατανοήσουν και να τις διαχειριστούν.
Διαβάστε επίσης: Πώς η ονειροπόληση μπορεί να συμβάλλει στη μάθηση, τη μνήμη και τη δημιουργικότητα
- Ονομάστε τα συναισθήματα
Το πρώτο βήμα για να βοηθήσετε το παιδί σας είναι να αναγνωρίσετε και να ονομάσετε μαζί το συναίσθημα που νιώθει. Για παράδειγμα, αν δείχνει ανήσυχο, πείτε: «Φαίνεσαι λίγο ανήσυχος/η». Προσέξτε το σώμα του παιδιού: ένα παιδί μπορεί να έχει σκιρτήματα στο στομάχι ή να κουνάει τα χέρια του όταν ανησυχεί.
Η αναγνώριση του συναισθήματος βοηθά το παιδί να καταλάβει ότι δεν είναι μόνο του και ότι αυτό που νιώθει είναι φυσιολογικό. Με αυτόν τον τρόπο ξεκινάει η διαδικασία της κατανόησης και της διαχείρισης της ανησυχίας.
- Μιλήστε και εξερευνήστε μαζί
Η συζήτηση είναι το κλειδί για να βοηθήσετε το παιδί να καταλάβει την ανησυχία του. Μπορείτε να του εξηγήσετε ότι όλοι νιώθουν άγχος μερικές φορές και ότι είναι εντάξει να το νιώθει. Για τα μικρότερα παιδιά, εστιάστε στο πώς νιώθει το σώμα τους: «Η ανησυχία σου κάνει την κοιλίτσα σου να νιώθει περίεργα».
Για τα μεγαλύτερα παιδιά, μπορείτε να προσθέσετε περισσότερη πληροφορία: «Η ανησυχία είναι όταν δεν θέλεις κάτι να συμβεί και το σκέφτεσαι συνέχεια». Μην ξεχνάτε ότι η ανησυχία συχνά συνυπάρχει με άλλα συναισθήματα, όπως λύπη ή θυμό. Συζητώντας για όλα αυτά τα συναισθήματα, βοηθάτε το παιδί να τα κατανοήσει και να τα διαχειριστεί.
- Βρείτε την πηγή της ανησυχίας
Προκειμένου να βοηθήσετε το παιδί να ηρεμήσει, είναι σημαντικό να καταλάβετε από πού προέρχεται η ανησυχία του. Μην υποθέτετε το λόγο· αντίθετα, ρωτήστε το παιδί με απλές ερωτήσεις: «Τι σε ενόχλησε περισσότερο σήμερα;» ή «Τι σε κάνει να νιώθεις έτσι;».
Μόλις βρείτε την πηγή, μπορείτε να του προσφέρετε στήριξη και ασφάλεια. Ακόμα κι αν η ανησυχία φαίνεται μικρή ή παράλογη σε εσάς, για το παιδί είναι πραγματική. Ακούστε, καθησυχάστε και θυμίστε του ότι είναι ασφαλές.
- Διαχείριση και στρατηγικές αντιμετώπισης
Ορισμένες φορές, το να μιλήσει για την ανησυχία αρκεί για να νιώσει καλύτερα το παιδί. Άλλες φορές, χρειάζεται μικρές στρατηγικές για να ηρεμήσει, όπως βαθιές αναπνοές, παιχνίδια ή οργάνωση ενός σχεδίου για κάτι που το φοβίζει. Σημαντικό είναι να εστιάζουμε στη διαχείριση και όχι στη «διόρθωση» των συναισθημάτων.
Μπορείτε να αφήσετε και το ίδιο το παιδί να προτείνει ιδέες για να αντιμετωπίζει τις ανησυχίες του. Η συμμετοχή του ενισχύει την αυτοπεποίθηση και διδάσκει ότι μπορεί να ελέγχει τα συναισθήματά του.
Οι ανησυχίες των παιδιών μειώνονται όταν μαθαίνουν να τις διαχειρίζονται με τη βοήθεια ενηλίκων που τα αγαπούν και τα κατανοούν. Αν όμως οι ανησυχίες εμποδίζουν την καθημερινότητά τους ή τίποτα δεν φαίνεται να λειτουργεί, καλό είναι να ζητήσετε βοήθεια από έναν ειδικό.