Η ανατροφή παιδιών με υψηλή συναισθηματική νοημοσύνη αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα εφόδια για την επιτυχία τους στη ζωή. Ωστόσο, για πολλούς γονείς αυτό δεν είναι εύκολο, καθώς οι ίδιοι δεν διδάχθηκαν ποτέ αυτές τις δεξιότητες όταν ήταν παιδιά.
Πολλοί από εμάς μεγαλώσαμε ακούγοντας φράσεις όπως «σταμάτα να κλαις», «ηρέμησε» ή «να είσαι καλό παιδί». Με τον καιρό, αυτά τα μηνύματα μάς έμαθαν να καταπιέζουμε τα συναισθήματά μας αντί να τα κατανοούμε. Έτσι, ως ενήλικες και γονείς, συχνά προσπαθούμε να διδάξουμε στα παιδιά μας συναισθηματικές δεξιότητες που εμείς οι ίδιοι δεν είχαμε την ευκαιρία να μάθουμε.
Τα παιδιά όμως μπορούν να αναπτύξουν συναισθηματική νοημοσύνη μέσα από τις καθημερινές τους αλληλεπιδράσεις με τους ενήλικες γύρω τους. Οι συζητήσεις που κάνουμε μαζί τους, οι ερωτήσεις που τους θέτουμε και το αίσθημα ασφάλειας που βιώνουν στο σπίτι παίζουν καθοριστικό ρόλο στο πώς κατανοούν και διαχειρίζονται τα συναισθήματά τους.
Μετά από χρόνια μελέτης περισσότερων από 200 σχέσεων γονέων-παιδιών, προκύπτει ότι ορισμένες ερωτήσεις βοηθούν συστηματικά τα παιδιά να αναπτύξουν μεγαλύτερη συναισθηματική επίγνωση, ανθεκτικότητα και ενσυναίσθηση.
Ακολουθούν 9 ερωτήσεις που μπορούν να κάνουν οι γονείς στα παιδιά τους:
1. «Πώς έδειξε σήμερα το σώμα σου τα συναισθήματά σου;»
Τα παιδιά συχνά βιώνουν τα συναισθήματα στο σώμα τους πριν μπορέσουν να τα περιγράψουν με λόγια. Ένα παιδί που νιώθει άγχος μπορεί να αναφέρει πόνο στο στομάχι, ενώ ο ενθουσιασμός μπορεί να εκφραστεί με γρήγορο χτύπο της καρδιάς ή κοκκινισμένο πρόσωπο. Η αναγνώριση αυτών των σημάτων τα βοηθά να κατανοούν καλύτερα τη συναισθηματική τους κατάσταση.
2. «Ποιο συναίσθημα ένιωσες σήμερα και τι το προκάλεσε;»
Με αυτόν τον τρόπο τα παιδιά αρχίζουν να συνδέουν τα συναισθήματα με συγκεκριμένες εμπειρίες. Μπορεί, για παράδειγμα, να πουν ότι ένιωσαν περηφάνια επειδή ολοκλήρωσαν μια εργασία ή εκνευρισμό μετά από μια διαφωνία με έναν φίλο.
3. «Πώς καταλαβαίνεις ότι κάποιος είναι χαρούμενος ή λυπημένος;»
Η ενσυναίσθηση αναπτύσσεται όταν τα παιδιά μαθαίνουν να παρατηρούν τα συναισθήματα των άλλων – τις εκφράσεις του προσώπου, τον τόνο της φωνής ή τη συμπεριφορά τους.
4. «Ποιο είναι κάτι για το οποίο νιώθεις περήφανος/η για τον εαυτό σου;»
Πολλά παιδιά συνδέουν την περηφάνια μόνο με τη νίκη ή την επιτυχία. Αυτή η ερώτηση τα βοηθά να αναγνωρίσουν προσωπικές τους αξίες, όπως η καλοσύνη, η επιμονή ή η γενναιοδωρία.
5. «Όταν στενοχωριέσαι, τι θα ήθελες να κάνει κάποιος για να σε βοηθήσει;»
Η ερώτηση αυτή ενθαρρύνει τα παιδιά να αναγνωρίσουν τις ανάγκες τους σε δύσκολες στιγμές. Μπορεί να ζητήσουν μια αγκαλιά, κάποιον να καθίσει δίπλα τους ή λίγο χρόνο ησυχίας.
6. «Όταν ένιωσες άγχος σήμερα, τι σε βοήθησε να ηρεμήσεις;»
Η συναισθηματική νοημοσύνη περιλαμβάνει και τη διαχείριση του στρες. Κάποια παιδιά ηρεμούν με βαθιές αναπνοές, άλλα όταν μιλούν με έναν γονέα, αγκαλιάζουν το αγαπημένο τους παιχνίδι ή περνούν λίγα λεπτά μόνα τους.
7. «Τι λες στον εαυτό σου όταν κάτι σου φαίνεται δύσκολο;»
Η ερώτηση αυτή εισάγει τα παιδιά στην έννοια της εσωτερικής φωνής. Οι γονείς μπορούν να δώσουν παραδείγματα όπως:
-
«Μπορείς να προσπαθήσεις ξανά.»
-
«Τα λάθη μάς βοηθούν να μάθουμε.»
-
«Είσαι ασφαλής.»
-
«Κάνεις το καλύτερο που μπορείς.»
Με τον καιρό τα παιδιά αρχίζουν να χρησιμοποιούν αυτά τα λόγια μόνα τους.
8. «Πώς δείχνεις σε κάποιον ότι νοιάζεσαι για τα συναισθήματά του;»
Τα παιδιά μαθαίνουν ότι η ενσυναίσθηση φαίνεται μέσα από πράξεις: να ακούσουν έναν φίλο, να ρωτήσουν «είσαι καλά;», να μοιραστούν ένα παιχνίδι ή να καθίσουν δίπλα σε κάποιον που νιώθει μόνος.
9. «Τι είναι αυτό που σε κάνει ξεχωριστό/ή;»
Η ερώτηση αυτή βοηθά τα παιδιά να σκεφτούν τα χαρακτηριστικά που τα κάνουν μοναδικά. Δημιουργικότητα, περιέργεια, χιούμορ, ευαισθησία ή θάρρος είναι μερικά από τα στοιχεία που μπορούν να ενισχύσουν μια υγιή εικόνα για τον εαυτό τους.
Πηγή: CNBC