Ως γονείς, συχνά νιώθουμε ότι η αποστολή μας είναι να προστατεύουμε τα παιδιά από τα λάθη, τις απογοητεύσεις και τις δυσκολίες. Είναι μια φυσική και βαθιά ανθρώπινη ανάγκη. Ωστόσο, στην προσπάθειά μας να τα προφυλάξουμε, υπάρχει ο κίνδυνος να αναλαμβάνουμε περισσότερα από όσα χρειάζεται, στερώντας τους πολύτιμες ευκαιρίες για ανάπτυξη.
Όταν τα παιδιά νιώθουν ότι οι σημαντικοί ενήλικες τα εμπιστεύονται, αναπτύσσουν δεξιότητες που θα τα συνοδεύουν σε όλη τους τη ζωή.
Διαβάστε επίσης: Ανάπτυξη εγκεφάλου: Μήπως βοηθάμε τα παιδιά περισσότερο απ’ όσο χρειάζεται;
Μαθαίνουν να εμπιστεύονται τον εαυτό τους
Τα παιδιά είναι εξαιρετικά ευαίσθητα στα μηνύματα που λαμβάνουν από τους γονείς τους. Όταν ένας γονέας ελέγχει διαρκώς, διορθώνει κάθε λεπτομέρεια ή σπεύδει να παρέμβει πριν καν ζητηθεί βοήθεια, το παιδί μπορεί άθελά του να εισπράξει το μήνυμα ότι δεν είναι αρκετά ικανό.
Αντίθετα, η εμπιστοσύνη λειτουργεί ως καθρέφτης. Μέσα από το βλέμμα του γονέα, το παιδί διαμορφώνει την εικόνα που έχει για τον εαυτό του.
Η αυτοπεποίθηση δεν χτίζεται μέσα από τα λόγια αλλά μέσα από τις εμπειρίες. Όταν ένα παιδί καταφέρνει να ολοκληρώσει μόνο του μια εργασία, να λύσει ένα πρόβλημα ή να πάρει μια μικρή απόφαση, αποδεικνύει στον εαυτό του ότι μπορεί να τα καταφέρει.
Οι ψυχολόγοι ονομάζουν αυτή την πεποίθηση «αυτο-αποτελεσματικότητα» (self-efficacy). Πρόκειται για την ιδέα ότι μπορούμε να ανταποκριθούμε στις προκλήσεις που συναντάμε. Τα παιδιά που αναπτύσσουν υψηλή αυτο-αποτελεσματικότητα είναι πιο πιθανό να επιμείνουν όταν δυσκολεύονται και να αντιμετωπίζουν τις αποτυχίες ως ευκαιρίες μάθησης και όχι ως απόδειξη ανικανότητας.
Μαθαίνουν να παίρνουν αποφάσεις
Η λήψη αποφάσεων είναι μια δεξιότητα που αναπτύσσεται σταδιακά. Όπως δεν περιμένουμε από ένα παιδί να μάθει να διαβάζει χωρίς εξάσκηση, έτσι δεν μπορούμε να περιμένουμε να παίρνει σωστές αποφάσεις αν δεν του δίνουμε ποτέ την ευκαιρία να επιλέξει.
Μαθαίνουν να ζητούν βοήθεια όταν τη χρειάζονται
Ίσως ακούγεται παράδοξο, όμως τα παιδιά που μεγαλώνουν σε περιβάλλον εμπιστοσύνης είναι συχνά πιο πρόθυμα να ζητήσουν βοήθεια όταν δυσκολεύονται.
Αυτό συμβαίνει επειδή δεν φοβούνται ότι θα κριθούν ή ότι θα απογοητεύσουν τους γονείς τους. Γνωρίζουν ότι μπορούν να δοκιμάσουν, να αποτύχουν και να επιστρέψουν για υποστήριξη χωρίς να χάσουν την αποδοχή ή την αγάπη τους.
Η εμπιστοσύνη, επομένως, δεν απομακρύνει τα παιδιά από τους γονείς. Αντίθετα, ενισχύει τον δεσμό τους.
Η ισορροπία ανάμεσα στην προστασία και την ελευθερία
Φυσικά, η εμπιστοσύνη δεν σημαίνει απουσία ορίων. Τα παιδιά χρειάζονται καθοδήγηση, σταθερότητα και κανόνες που να ανταποκρίνονται στην ηλικία και την ωριμότητά τους. Το ζητούμενο είναι να προσαρμόζουμε σταδιακά τον βαθμό ελευθερίας που τους δίνουμε, καθώς αναπτύσσονται οι δεξιότητές τους.