1. Εισαγωγή
«Μαμά, ο Νίκος δεν με αφήνει να παίξω μαζί τους.»
«Κυρία, ο Αλέξανδρος με χτύπησε στο διάλειμμα.»
Ακούτε αυτές τις φράσεις και το στομάχι σας σφίγγεται. Είτε το παιδί σας είναι αυτό που δέχεται, είτε, ας είμαστε ειλικρινείς, αυτό που κάνει κάτι από τα παραπάνω, ο πόνος είναι ο ίδιος. Γιατί ξέρετε ότι πίσω από κάθε σπρώξιμο, κάθε κοροϊδία και κάθε αποκλεισμό κρύβεται ένα παιδί που δεν έχει μάθει ακόμα πώς να διαχειριστεί αυτό που νιώθει.
Το παιδικό παραμύθι “Φερόμαστε καλά ο ένας στον άλλο” της Lucía Serrano, είναι ένα παραμύθι για τον σεβασμό, την επίλυση συγκρούσεων και το bullying που δεν κηρύττει, μιλάει στη γλώσσα του παιδιού. Και αυτό κάνει τεράστια διαφορά.
2. Η Ματιά του Παιδοψυχολόγου
Αυτό το βιβλίο κάνει κάτι σπάνιο: δεν λέει στο παιδί «μην χτυπάς». Του δείχνει γιατί χτυπάει, τι νιώθει εκείνη τη στιγμή και τι μπορεί να κάνει αντί γι’ αυτό.
Η Lucía Serrano ξεκινά από μια θεμελιώδη αλήθεια: Είμαστε όλοι διαφορετικοί, κι αυτό είναι υπέροχο. Η Αμαλία παίζει τις σούπερ-ηρωίδες, ο Κάρλος προτιμά το πάτωμα, η Χούλια μιλάει σιγά, ο Άξελ μιλάει δυνατά. Αυτός ο συμβολισμός δεν είναι τυχαίος καθώς αποδομεί τη λογική του «κανονικού», που είναι η ρίζα κάθε αποκλεισμού.
Στη συνέχεια, το βιβλίο κάνει κάτι ψυχολογικά εξαιρετικό: αναγνωρίζει τον θυμό και την οργή ως φυσικές αντιδράσεις. «Μπορεί να νιώσεις πολλή οργή και να θέλεις να χτυπήσεις, να δαγκώσεις, να σπρώξεις. Ή πολλή θλίψη και να θέλεις να κρυφτείς.» Αυτή η φράση δεν είναι αδιάφορη, είναι επικύρωση. Λέει στο παιδί: «Αυτό που νιώθεις υπάρχει, και δεν είσαι κακό/ή που το νιώθεις.»
Ο πυρήνας του βιβλίου: «Αν θέλουμε να λύσουμε ένα πρόβλημα, πρέπει να μείνουμε ήρεμοι. Πάρε μια βαθιά ανάσα. Άσε τον αέρα να βγει αργά.» Πρόκειται για βασική τεχνική συναισθηματικής ρύθμισης (emotional regulation) που χρησιμοποιείται σε κάθε σύγχρονο πρωτόκολλο παιδοψυχολογίας εδώ, σερβιρισμένη μέσα σε μια ιστορία με γάτες που κάνουν «μιάου».
Ιδιαίτερα δυνατή είναι η στιγμή που το βιβλίο αναφέρεται στους ενήλικες: «Γιατί μερικοί μεγάλοι φέρονται άσχημα όταν θυμώνουν; Ίσως επειδή όταν ήταν στην ηλικία σου, κανείς δεν τους έμαθε πώς να λύνουν μια διαφωνία με σεβασμό.» Αυτό δεν είναι απλά ένα μήνυμα για παιδιά, είναι ένας ευγενικός καθρέφτης για εμάς τους γονείς.
3. Για το Παιδί: Ταύτιση & Κατανόηση
Γιατί θα ταυτιστεί:
Κάθε παιδί έχει βιώσει τουλάχιστον ένα από τα εξής: να μη το προσέχουν, να το αποκλείουν, να εκρήγνυται από θυμό, να μη ξέρει πώς να ζητήσει βοήθεια. Το βιβλίο δεν δημιουργεί «κακούς» και «καλούς» χαρακτήρες, δείχνει ότι όλα τα παιδιά μπορούν να βρεθούν και στη μία και στην άλλη πλευρά. Αυτό αφαιρεί την ντροπή και ανοίγει χώρο για ειλικρίνεια.
Τι θα καταλάβει:
- Ότι η διαφορετικότητα δεν είναι πρόβλημα — είναι η πραγματικότητα.
- Ότι ο θυμός δεν σε κάνει κακό παιδί, αλλά το χτύπημα δεν λύνει τίποτα.
- Ότι μπορεί να ζητήσει βοήθεια — και αυτό είναι γενναιότητα, όχι αδυναμία.
- Ότι αν βλέπει κάποιον να φέρεται άσχημα σε άλλον, το να μην κάνει τίποτα δεν είναι ουδετερότητα — είναι μέρος του προβλήματος.
- Ότι το λάθος είναι μέρος της μάθησης και η αλήθεια είναι πάντα ο δρόμος για τη λύση.
4. Για τον Γονέα: Καθοδήγηση
Το βιβλίο δίνει ένα πανέμορφο μοντέλο: «Αν μιλήσεις άσχημα στο σώμα σου, γίνεται μικρό και πιστεύει ότι δεν μπορεί να καταφέρει τίποτα. Για να σε ακούσει, πρέπει να του μιλήσεις με στοργή.» Αυτός ο συμβολισμός μπορεί να γίνει ο τρόπος που μιλάτε στο σπίτι: αντί για «Σταμάτα αμέσως!», δοκιμάστε «Βλέπω ότι το σώμα σου θυμώνει πολύ τώρα. Πάμε να πάρουμε μια ανάσα μαζί;»
Ερωτήσεις κατά την ανάγνωση:
- «Εσύ, πώς νιώθεις όταν κάποιος δεν σε αφήνει να παίξεις;» — Ανοίγει τη συζήτηση χωρίς κατηγορίες.
- «Αν έβλεπες κάποιον στο διάλειμμα να είναι μόνος του, τι θα μπορούσες να κάνεις;» — Χτίζει ενσυναίσθηση και αίσθημα ευθύνης μέσα από τη φαντασία.
5. Δραστηριότητες Επέκτασης & Συναισθηματική Μάθηση
🎭 Δραστηριότητα 1: «Το Παιχνίδι των Δύο Δρόμων»
Παρουσιάστε στο παιδί μια σκηνή (π.χ. «Κάποιος σου πήρε το παιχνίδι»). Φτιάξτε δύο «δρόμους» στο πάτωμα με μαξιλάρια: τον δρόμο της «Έκρηξης» (χτύπημα, φωνές) και τον δρόμο της «Ηρεμίας» (ανάσα, λόγια, βοήθεια). Περπατήστε μαζί και τους δύο. Ρωτήστε: «Σε ποιον δρόμο νιώθεις καλύτερα στο τέλος;»
🎨 Δραστηριότητα 2: «Ο Κανόνας του Πλανήτη μας»
Το βιβλίο λέει: «Φερόμαστε καλά — αυτός είναι ο πιο σημαντικός κανόνας της τάξης και του πλανήτη Γη.» Ζωγραφίστε μαζί τον «Πλανήτη της Οικογένειάς μας» και γράψτε πάνω τους δικούς σας κανόνες (π.χ. «Μιλάμε χωρίς να φωνάζουμε», «Αγκαλιαζόμαστε μετά από μια διαφωνία»).
🫂 Δραστηριότητα 3: «Η Αγκαλιά-Μπαταρία»
Κάθε φορά που το παιδί νιώθει θυμό ή θλίψη, δοκιμάστε μαζί τη «φόρτιση»: μια αγκαλιά 20 δευτερολέπτων + τρεις βαθιές ανάσες + μια λέξη-δύναμη που θα διαλέξει το ίδιο (π.χ. «θάρρος», «ηρεμία», «αγάπη»). Κάντε το τελετουργία.
6. Γιατί να το Αγοράσω;
Αν στο σπίτι σας ακούγεται το «Δεν ήμουν εγώ!», αν το παιδί σας δυσκολεύεται να μοιραστεί, αν γυρνάει από το σχολείο λέγοντας «Κανείς δεν παίζει μαζί μου» ή αν εσείς ψάχνετε τρόπο να μιλήσετε για σεβασμό, αποκλεισμό και bullying χωρίς κηρύγματα, αυτό το βιβλίο είναι ένα ήρεμο, σοφό εργαλείο. Δεν διδάσκει, ανοίγει διάλογο.
Κατάλληλο για παιδιά 3-7 ετών και για κάθε γονέα που πιστεύει ότι η καλοσύνη δεν είναι αδυναμία, είναι δεξιότητα.
7. Βαθμολογία & Επίλογος
⭐ Βαθμολογία: 9/10
Ένα εξαιρετικά ισορροπημένο βιβλίο που καλύπτει σχεδόν κάθε πτυχή της κοινωνικής αλληλεπίδρασης στην παιδική ηλικία, από τη διαφορετικότητα μέχρι την ειλικρίνεια, από τη διαχείριση θυμού μέχρι τη δύναμη του παρατηρητή. Μοναδική του αρετή: δεν δαιμονοποιεί κανέναν.
Στους Ονειροβάτες πιστεύουμε ότι κανένα παιδί δεν γεννιέται «κακό». Κάθε χτύπημα, κάθε κοροϊδία, κάθε αποκλεισμός είναι μια κραυγή: «Δεν ξέρω τι να κάνω με αυτό που νιώθω.» Η δουλειά μας δεν είναι να τιμωρήσουμε, είναι να διδάξουμε. Και τα παραμύθια είναι ο πιο ευγενικός δάσκαλος.
Ιωάννης Γλωσσόπουλος
Παιδοψυχολόγος – Σύμβουλος Γονέων, Ιδρυτής του Kidnest