Η ευγνωμοσύνη είναι μια σύνθετη γνωστική και συναισθηματική δεξιότητα που απαιτεί ενσυναίσθηση, αυτορρύθμιση και κατανόηση των προθέσεων των άλλων. Είναι μια «μεγάλη» έννοια για μικρά παιδιά. Παρ’ όλα αυτά, η έρευνα δείχνει ότι τα θεμέλιά της αρχίζουν να μπαίνουν από πολύ νωρίς, πολύ νωρίτερα από όσο πιστεύαμε:
-
18 μηνών: Τα μωρά αρχίζουν να αντιλαμβάνονται ότι οι άλλοι τα φροντίζουν και κάνουν πράγματα που προκαλούν χαρά, μια βασική προϋπόθεση για την ανάπτυξη της ευγνωμοσύνης.
-
2 ετών: Τα νήπια μπορούν να ανταποδίδουν την αγάπη για τους γονείς, με τους δικούς τους τρόπους.
-
4 ετών: Σε αυτήν την ηλικία τα παιδιά αρχίζουν να αναγνωρίζουν ότι η ευγνωμοσύνη δεν αφορά μόνο αντικείμενα, αλλά και πράξεις καλοσύνης, προθέσεις και συναισθήματα.
Η ανάπτυξη της ευγνωμοσύνης, όπως επισημαίνουν ερευνητές από το Πανεπιστήμιο της Βόρειας Καρολίνα (UNC), είναι μια διαδικασία που εξελίσσεται σε όλη την παιδική ηλικία.
Διαβάστε επίσης: 9 απρόσμενοι αλλά τρυφεροί τρόποι που τα νήπια δείχνουν την αγάπη τους
Δώστε στα παιδιά το καλό παράδειγμα
Τα παιδιά μαθαίνουν παρατηρώντας. Όταν εκφράζουμε την ευγνωμοσύνη μας με απλό τρόπο, τα βοηθάμε να καταλάβουν τι σημαίνει «εκτιμώ κάτι».
Η ευγνωμοσύνη συχνά χρειάζεται γλωσσικά «εργαλεία». Μερικές απλές φράσεις, όπως «Αυτό που έκανες σημαίνει πολλά για μένα» ή «Με έκανες να νιώσω όμορφα», βοηθούν τα παιδιά να εξωτερικεύσουν την ευγνωμοσύνη τους με σαφήνεια.
Διαβάστε μαζί βιβλία που «μιλούν» στα συναισθήματα
Η παιδική λογοτεχνία αποτελεί σημαντικό μέσο καλλιέργειας ενσυναίσθησης. Τα παιδιά βλέπουν τον κόσμο μέσα από άλλους χαρακτήρες, μαθαίνουν κοινωνικές συμπεριφορές και αντιλαμβάνονται τις ανάγκες των άλλων.
Η αφήγηση επιτρέπει στα παιδιά να συνδέσουν μια αφηρημένη έννοια, όπως η ευγνωμοσύνη, με συγκεκριμένα πρόσωπα και πράξεις.
Προσφέρετε στους άλλους, όποτε έχετε την ευκαιρία
Η συμμετοχή σε απλές μορφές εθελοντισμού διδάσκει την αξία της συλλογικότητας. Η έρευνα δείχνει ότι τα παιδιά που συμμετέχουν σε δράσεις προσφοράς αναπτύσσουν ευγνωμοσύνη ταχύτερα και με πιο σταθερό τρόπο.
Για τα μεγαλύτερα παιδιά, συζητήστε πού πηγαίνουν οι δωρεές και ποιοι ωφελούνται. Αυτό ενισχύει την αίσθηση κοινωνικής υπευθυνότητας.
Ενθαρρύνετε τη γραπτή έκφραση
Για τα μεγαλύτερα παιδιά, η καταγραφή των θετικών σκέψεων βοηθά στη διαμόρφωση μιας πιο αισιόδοξης νοοτροπίας. Η έρευνα δείχνει ότι αυτή η πρακτική ενισχύει τη συναισθηματική ανθεκτικότητα και την αυτοεκτίμηση.
Συζητήστε τι σημαίνει ευγνωμοσύνη για τα παιδιά
Η επιστημονική προσέγγιση του μοντέλου NOTICE–THINK–FEEL–DO (Παρατηρώ – Σκέφτομαι – Νιώθω – Πράττω) είναι ιδιαίτερα χρήσιμη:
-
Παρατηρώ: Τι μου έχει δοθεί;
-
Σκέφτομαι: Γιατί μου δόθηκε;
-
Νιώθω: Πώς με κάνει να αισθάνομαι;
-
Πράττω: Πώς μπορώ να δείξω την ευγνωμοσύνη μου;
Αυτό το μοντέλο βοηθά τα παιδιά να κατανοήσουν ότι η ευγνωμοσύνη δεν είναι απλώς ευγενική συμπεριφορά, αλλά μια διαδικασία νοητικής και συναισθηματικής επεξεργασίας.